İsminiz ile Tipiniz Arasında Nasıl Bir Bağlantı Olduğunu Biliyor musunuz?

Hiç yeni tanıştığınız birinin ismini öğrendikten sonra ona “Sende o isme uygun bir tip yok” dediğiniz oldu mu? Bunun sebebi şu tuhaf şekillerde gizli olabilir.

Nesnelere verdiğimiz isimleri ta en başında nasıl ve neye göre seçtiğimizi hiç heyecan ettiniz mi? veyahut birine “Sende Hasan tipi var”, “Sende hiç İdil tipi yok” dendiğinde bunun neye dayanarak söylendiğini? Hepsinin altında yatan tek neden var. isimi da Bouba/Kiki Etkisi.

TESADÜF DEĞİL


Bu etki, sesler ve şekiller arasındaki bağlantının tesadüfi olmadığını gösteriyor. Bunu evvel ayrım eden ise Wolfgang Köhler adli psikolog. Wolfgang, 1929 seneninde İspanya’da yaptığı tek deneyde katılımcılara yukarıdaki resimi gösterip bu garip ve normalde Bilinen hiçbir nesneye benzemeyen şekillerden birinin İsiminin “takete”, diğerinin ise “baluba” olduğunu iletti ve bu şekillerin isimlerini ne olduğunu olasılık etmelerini istedi. Gelen yanıtlar şaşırtıcıydı. Katılımcıların hatri sayilir büyüklükte çoğunluğu keskin köşeli var olan evvel şekle takete, yuvarlak köşeli var olan 2. şekle ise baluba Cevabını verdi.

TEKRAR EDİLDİ, SONUÇLAR eş ÇIKTI

Aynı deney 2001 seneninde tekrar edildi. Vilayanur S. Ramachandran ve Edward Hubbard adli iki psikolog bu kez “kiki” ve “bouba” kelimelerini kullanarak deneklere aynı suali yöneltti. Bu kez çok başka iki kültüre, Hindistan’da Tamilce konuşanlar ile ABD’deki öğrencilere gösterilen şekillere verilen yanıtlar tekrar aynı oldu. Katılımcıların takriben yüzde 95’i evvel ucu keskin köşeli şekle “kiki”, başka yuvarlak olana “bouba” demeyi seçenek etti.

BEBEKLERDE DE AYNI

Asıl enteresan var olan ise aynı deneyin Daha okuma yazma bilmeyen, iki ıslak civarı çocuklara uygulandığında da eş neticeler alınmasıydı. Geçtiğimiz günlerde tek Twitter kullanıcısının aynı şekiller amaciyla tekrar Tamamiyle yalan var olan “maluma” ve “takete” isimlerini seçerek yaptığı ankette de yüzde 85’e yüzde 15 benzeri tek nispet alana çıktı.

BEYNİMİZ ŞEKİLLER VE SESLER ARASI BAĞLANTI KURUYOR

Normalde bu oranın yüzde 50’ye 50 olması veyahut küçük ama sapmalarla yakın çıkması gerekirken bunun benzeri bariz farklar çıkması Vaziyetin rastlantı ile açıklanamacağını gösteriyor.

Deneyin neticeleri gösterdi ki insan beyni şekiller ve sesler arasında tutarlı irtibatlar kuruyor. Köşeli cisimlere kati seslerden oluşan isimler yakıştırılırken, yuvarlak cisimlere dahada yumuşak seslerden oluşan isimler veriliyor.

YÜZLERE İSİM YAKIŞTIRMANIN SEBEBİ BU

İşte Tamamiyle bunun için eş nedenlerle insanlar, “Bob, Lue” veyahut “Osman, Sevda” benzeri yuvarlak harfler bulunan isimlere sahip insanlara yuvarlak yüzleri yakıştırırken, dahada köşeli harflere sahip isimlere dahada uzunca veyahut kemikli surat ifadelerini yakıştırıyorlar.

tek başka görüş ise bunun nedeni olarak bu kelimeler söylenirken ağzın aldığı şekli gösteriyor.